Round up

Tot slot een korte synthese, bij aanvang hebben we gekozen voor een exploot van Ken Wilber die tevens de ontwikkelaar is van een vierkwadrantenmodel. Dit model biedt ons een integrale kijk op het leven waarbinnen we elk detail kunnen onderzoeken, op deze website hebben we specifiek de aandacht gericht op het mondiale schuldencomplex. Schulden zijn anno 2015 als een balk in het mondiale oog, ze hypothekeren een heldere kijk op onze toekomst. Een en ander ligt besloten binnen het brede kader van een ‘monetaire reset’, mits kleine wijzigingen aan het gangbare systeem is het immers mogelijk om de economische crisis op een heel andere manier te belichten. Dit biedt hoop maar vooralsnog geen zekerheid, de wijze waarop gedacht is vaak een onaangename stoorzender binnen dit proces.

Monetaire reset

Onderzoek en diepgaander reflectie bracht ons op het spoor van een aantal sociale innovaties, stuk voor stuk wijken ze af van de wijze waarop ‘mainstream’ gedacht wordt. Een monetaire reset is echter niet hetzelfde als een monetaire hervorming, als we kiezen voor een hervorming dan bieden zich nog heel wat meer herzieningen aan. Het schuldenprobleem is echter wel een belangrijke mijlpaal, mits toepassing van de alternatieven wordt de weg vrijgemaakt voor andere plannen die vooralsnog geen vlotte doorgang kennen. Een oriënterende ‘mindmap’ helpt als vingerwijzing, het weerspiegelt een transformatieproces waarover wel/niet een consensus bereikt kan/zal worden.

Besluitvormingsproces

Sociale innovaties zijn maar goed als ze ook opgenomen worden binnen het maatschappelijke – en daarom ook politieke – besluitvormingsproces, in het andere geval blijft het bij roepen in de woestijn. Het grote voordeel is dat het niet ontbreekt aan informatie of nobel studiewerk, het nadeel is echter dat niet iedereen hier kennis en/of begrip van heeft. Op deze manier komen we tot het element van beperkte rationaliteit, het ontbreken van informatie kan leiden tot perverse effecten die eerder onbewust tot stand komen. Herbert Simon formuleerde hiervoor een aantal proposities of axioma’s:

  1. de mens kan onmogelijk alle alternatieven voor een beslissing kennen
  2. de alternatieven die hij kent, kan hij niet alle simultaan vergelijken
  3. als gevolg van de eerste twee axioma’s zal men niet het optimale alternatief kiezen
  4. de mens beschikt over een set routineacties
  5. deze routineacties bestaan alle los van elkaar
  6. elk probleem wordt simultaan met het bestaande doel en middelen beschouwd
  7. als gevolg van 4 en 5 zal 2 pas in werking treden als routineacties niet meer volstaan

In tegenstelling tot volledige rationaliteit speelt de volgorde waarin alternatieven worden overwogen bij beperkte rationaliteit een belangrijke rol. Bij volledige rationaliteit worden alle alternatieven overwogen en kan zo tot een optimale keuze gekomen worden. Bij beperkte rationaliteit zal het zoekproces gestaakt worden bij de eerst bevredigende optie. Het probleem van te weinig – of juist teveel – informatie wordt opgelost door de vorming van een vereenvoudigd model van de werkelijkheid.

Psyche

De rol van de psyche – en daarom ook de mens – staat centraal, wat we denken manifesteert zich binnen tijd en ruimte. De sociale innovaties brengen ons tot een pijnlijk schizofrene situatie, technisch gezien is er geen restrictie om het schuldencomplex uit de wereld te helpen dan wel wordt dit proces maar al te vaak ‘gekaapt’ door inmenging van epistemologische obstakels. Dergelijke obstakels zijn onbewuste belemmeringen die diepgeworteld zitten in het inflatoire denken, ze vormen als het ware een afweerschild waardoor innovatieve impulsen geen toegang krijgen tot het bewustzijn. Het denken wordt hierdoor beperkt, zelfs in die mate dat elementaire logica zoek geraakt. Diverse obstakels worden eenvoudig opgeklaard naarmate we oefenen met de aangeboden alternatieven:

Deze denkfouten zijn niet limitatief, ze liggen ingebed in een haast ondoorgrondelijke complexiteit op zo een manier dat ze – sterk dogmatisch van signature – als normaal en correct aangenomen worden, we denken er nog amper over na omdat het al altijd zo geweest is. Andersom geldt dat het doorzien van een enkele platitude aanleiding kan geven tot herstel en dat alsof het een Aha-erlebnis betreft, net hierdoor komen strikt inflatoire geplogenheden zwaar onder druk te staan. Op deze manier wordt het toevoegen van sociale innovaties een proces van creatieve destructie zoals dan ook in het beeld (zie boven) weerspiegeld wordt.

Elaboration Likehood Model (ELM)

Het lezen van een boek zal niet volstaan om de klus te klaren, diepgaander reflectie vergt inspanning en beroert vaak de emotie. Het ELM leent zich perfect om hier meer inzicht in te verwerven, innovaties leiden vaak tot een worsteling van de psyche en garantie op succes kan niet geboden worden. De variëteit aan reacties maken van dit proces maar al te vaak een chaotische brij van allerhanden, een rommelig proces met inbegrip van valkuilen, verwijten, trekken, duwen, verruimingen en andere manifestaties. Waar het finaal om gaat is bewustwording, het wakker worden in een wereld waar perverse effecten zegevieren om de meest absurde redenen, bijna ongeloofwaardig maar toch gebeurt het. Ethisch gezien is dit een loodzware dobber, het is als strijden tegen windmolens en de alternatieven liggen – alsof we er blind voor zijn – letterlijk op de tafel.

Kritische massa

Een ketting is zo sterk als haar zwakste schakel en wat baat kaars en bril voor wie niet lezen of begrijpen wil, dit zijn veelgehoorde stellingen waarmee we verwijzen naar het belang van een kritische massa. Het opperen van deze gezegden zal voor de ene arrogantie laten vermoeden, voor iemand anders zijn ze dan weer kristalhelder, hiertussen veel twijfel onder de vorm van ‘ja, maar’. We kunnen er echter niet omheen, als de sociale alternatieven zwart op wit aantonen dat het anders kan dan kunnen we niet anders dan besluiten dat er ‘iets’ niet klopt. Het aantal opties en varianten leiden ons zowaar tot een luxeprobleem, een luxeprobleem dat in de eerste plaats een consensus vereist om niet te verzanden in slechts goede bedoelingen zonder progressie. Het is een ‘alle wegen leiden naar Rome’ methodiek, een kwestie van normen, waarden en (financiële) ethiek. Het ELM helpt om voeling te houden met dit denk- en doeproces, er rest nog enkel de vraag of er ook voldoende motivatie gevonden kan worden om de daad bij het woord te voegen, punt.

Advertisements

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s